یکی از مهمترین مشکلات در مناطق انار کاری، وجود آفت مهم کرم گلوگاه انار است. وجود این آفت از اصلی ترین عوامل محدود کننده تولید و صادرات انار در ایران است.کنترل غیر شیمیایی و تشخیص آن بسیار ضروری است.
انار یکی از محصولات مهم و استراتژیک کشور ایران است. عمده انار ایران در استان های فارس، مرکزی، یزد، سمنان، خراسان رضوی و اصفهان تولید میشود. با توجه به مرغوبیت ویژه و ارگانیک بودن انار ایران، صادرات این محصول موقعیت بسیار خوبی در دنیا دارد.
به منظور ارتقای جایگاه صادراتی انار لازم است شرایط مناسبتر تولید، بسته بندی، انبارداری، بازاریابی و بازار رسانی این محصول فراهم شود تا با ارائه محصولی یکدست و مطابق با استانداردهای بین المللی و بدون هیچ گونه آفت و بیماری، بتوان افزون بر بازارهای موجود در دیگر بازرهای بین المللی نیز وارد شد.
آفت کرم گلوگاه انار در مراحل اولیه، قابل تشخیص نیست و به عنوان آفتی پنهان بدون ایجاد نشانه های ظاهری در میوه به حساب می آید. بنابراین انارهای دارای آلودگی پنهان ممکن است شناسایی نشوند و در دوره انبارداری به میوه های سالم نیز آسیب برسانند.

چرخه زندگی آفت و نحوه خسارت رسانی کرم گلوگاه انار
آفت کرم گلوگاه 4 نسل دارد. لاروهای سنین مختلف کرم گلوگاه انار، زمستان را داخل میوه های آلوده می گذرانند. میوه هایی که زیر درخت ها ریخته شده اند یا روی درخت باقی مانده اند یا در انبارها ذخیره شده اند. لاروها در این میوه ها تبدیل به شفیره میشوند.
شبپره های نسل زمستان گذران پس از خروج از پوسته شفیرگی در طبیعت ظاهر می شوند. شب پره هایی که در زمان گل ظاهر میشوند، روی پرچم گل های انار و شب پره های نسل زمستان گذران پس از خروج از پوسته شفیرگی در طبیعت ظاهر میشوند. شبپره هایی که در زمان گل ظاهر میشوند، روی پرچم گلهای انار و شب پره های نسل های بعدی روی پرچم های میوه انار تخم ریزی میکنند و ضمن آلودگی گلها و میوه های انار موجب ریزش بیشتر آنها میشوند.
لاروهای سن اول پس از تفریخ، از سطح داخلی کاسبرگ تغذیه میکنند و از اواخر سن دوم یا اوایل سن سوم لاروی با ایجاد سوراخ در محوطه داخلی تاج یا گلوگاه به داخل میوه راه می یابند و ایجاد آلودگی میکنند.
آلودگی ایجاد شده توسط لاروهای کرم گلوگاه انار به ویژه لاروهای سن دو و سه، به دلیل تغذیه آنها از بخش های درونی میوه است و معمولا نشانه ظاهری روی انار دیده نمیشود. این مسئله سبب نفوذ قارچ های بیمارگر و دیگر پاتوژن ها به درون میوه میشود که آن را نه تنها برای مصرف تازه خوری بلکه برای استفاده در صنعت فراوری تبدیل به محصولی نامناسب و غیر قابل قبول میکند.
تشخیص آلودگی در میوه هایی که در زمان برداشت بر اثر نسل آخر شب پره یا نسل دوم(در سنین اولیه لاروی) مورد حمله قرار می گیرند، به دلیل تفریخ نشدن تخم و وارد شدن لاروهای سن یک به درون میوه مشکل است. از سوی دیگر، گاهی لاروهای سنین بالاتر در میوه وجود دارد اما هیچ گونه نشانه ظاهری مبنی بر آلوده بودن میوه نمایان نمیشود و به این ترتیب تعدادی از این میوه ها به عنوان میوه سالم وارد انبار میشوند یا در بسته های صادراتی قرار میگیرند و بعد از مدتی کوتاه آثار پوسیدگی در این میوه ها آشکار و کانون های اولیه آلودگی تشکیل میشود و باعث خواهد شد میوه های مجاور نیز آلوده شوند.
روش های پیشگیری و کنترل آفت کرم گلوگاه انار
کرم گلوگاه انار بخشی از باغداری انار است. حذف کامل این آفت امکان پذیر نیست. با یک برنامه جامع مدیرتی و استفاده از روشهای پیشگیری و کنترل میتوان خسارت ناشی از این آفت را به حداقل کاهش داد و محصول سالمتری تولید کرد.
روش های پیشگیرانه
- انتخاب رقم مناسب با حساسیت کمتر به خسارت آفت کرم گلوگاه
- خودداری از کاشت مخلوط درختان انار با دیگر درختان میوه ی میزبان آفت کرم گلوگاه
- کاشت صحیح نهال به گونه ای که طوقه آن بالاتر از خاک باشد و در هنگام آبیاری، طوقه با آب در تماس نباشد.
- رعایت فاصله مناسب کاشت بین درختان
- آبیاری منظم و کافی متناسب با بافت خاک و نیاز آبی گیاه به ویژه در ماه های گرم سال
- تغذیه بهینه درختان بر اساس آزمون های خاک و برگ
- هرس زمستانه و هرس سبز درختان
- نگهداری پوشش سبز در کف باغ و کاشت گیاهان گلدار و شهدزا در باغ برای حفظ زنبورهای تریکوگراما و دیگر دشمنان طبیعی
- رعایت بهداشت باغ و کنترل دیگر آفات و بیماری های درخت انار و کنترل علفهای هرز
به دلیل ویژگی های زیستی آفت و فعالیت پنهان لاروهای آن که عموما استفاده از حشره کشهای شیمیایی را ناممکن می کند، بیشتر روشهای کنترل توصیه شده غیر شیمیایی و مبتنی بر روشهای زراعی و مکانیکی است.
کنترل و مبارزه غیر شیمیایی
- جمع آوری انارهای آلوده در فصل زمستان و در مرحله داشت و برداشت
- پرچم زدایی یا حذف پرچم ها با استفاده از ابزار پرچم زدای انار
- پوشش گذاری میوه انار
- مبارزه زیستی با کاربرد زنبورهای پارازیتوئید تریکوگراما
- استفاده از جلب کننده ها و دور کننده ها مانند فرمون جنسی، کائولین، ترکیبات گوگردی و گیاه پایه
برای مطالعه بیشتر در خصوص آفات و بیماری سایر گیاهان زراعی و باغی به بخش آفات و بیماری های مراجعه کنید.
کیا سم کارخانه تولید کود کشاورزی | کود کشاورزی ، سم کشاورزی
