بور جزء عناصر كم مصرف ضروري قرار ميگيرد و کمبود آن، بعد از آهن و روی خسارت زیادی بر تولید محصولات کشاورزی میگذارد. غلظت عنصر بور در گیاهان و همچنین خاک های مختلف متفاوت است و زمانی که غلظت آن در گیاه از 15 پی پی ام کمتر شود، علائم کمبود ظاهر میشود. عنصر بور در خاک به فرم های اصلی کانی های اولیه جذب سطحی شده در روی رس و اکسیدهای آهن و آلومینیم، ترکیب با مواد آلی و اسید بوریک در محلول خاک دیده میشود.
خاک هایی با بافت درشت و زهکشی مناسب مقادیر بور کمتری دارند و در صورت کمبود مواد آلی، تا 85 درصد بور در این خاک ها آبشویی می شود. در این خاک ها افزودن مواد آلی موجب افزایش حلالیت و قابلیت دسترسی این عنصر برای گیاهان میشود. در pH قلیایی نیز دسترسی به بور کاهش می یابد.
علائم کمبود عنصر بور
نقش بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی عنصر بور، نسبت به دیگر عناصر کم مصرف کمتر شناخته شده است. مقادیر زیادی از عنصر بور در دیواره سلولی یافت میشود. چون بورات B(OH)3 تمایل دارد با ساکاریدهای دیواره سلولی که گروه های هیدروکسیل مجاور دارند؛ تشکیل استرهای پایدار بدهد. ساختار دیواره های اولیه سلول هایی که با کمبود بور مواجه باشند حالت غیر طبیعی دارد.
عنصر بور برای سنتز پروتئین، تشکیل بذر و دیواره سلولی، جوانه زنی دانه گرده و رشد لوله گرده ضروری است. علائم کمبود این عنصر در گیاه به صورت زرد شدن برگ ها و فواصل بین رگبرگ ها، پیچیدگی رو به پایین نوک برگ ها، تاب خوردگی برگ ها، مردگی بافت نوک برگ ها، تاخیر در گلدهی، تعداد کمتر غلاف و اندازه کوچکتر آنها میشود.
یکی دیگر از واکنش های سریع به کمبود بور، توقف تقسیم و طویل شدن سلول در ریشه های اولیه و ثانویه است. این موضوع موجب میشود ریشه ها ظاهری پرپشت و بوته ای شکل داشته باشند. تقسیم سلولی در نوک شاخه ها و برگ های جوان نیز متوقف شده و نکروز مریستم ها را در پی خواهد داشت.
چغندرقند در مقایسه با محصولات دیگر نیاز بالایی به بور دارد. عنصر بور در تولید و انتقال قندها به ریشه های فعال و در حال رشد چغندرقند نقش زیادی دارد و در صورتی که تامین نشود عملکرد و کیفیت ریشه بسیار پایین خواهد بود.
همچنین نتایج آزمایشات نشان داده کاربرد عنصر بور در دانه های روغنی همچون کتان، کلزا و کنجد موجب افزایش معنیدار عملکرد دانه گردیده است. کمبود بور در گیاه کرفس موجب تولید ساقه های بزرگ و رشد غیر طبیعی کرفس میشود که به ساقه معیوب معروف است.
توصیه کودهای ریز مغذی بر اساس نتایج آنالیز برگ
عناصر ریز مغذی همچون عنصر بور، در مقادیر کم مورد نیاز گیاه هستند. اما نقش مهمی در فرایندهای زیستی گیاه دارند. در شرایط نامساعد، مثل شوری خاک و pH بالا این عناصر قابلیت جذب توسط گیاه را ندارند. در این شرایط تغذیه برگی روشی مناسب در مصرف و کاهش خطرات زیست محیطی کودهای شیمیایی است. مصرف بیش از اندازه عناصر موجب مسمومیت در گیاه میگردد. بنابراین تجزیه برگ در ارزیابی شرایط تغذیه ای درختان برای عناصر غذایی متحرک در خاک و همچنین عناصر کم مصرف شاخص مناسبتری نسبت به تجزیه خاک است.
تجزیه برگ، به علت کمک در درك نقش عناصر غذایی در عملکرد محصول، تائیـد علائم ظاهري کمبود، تشخیص بین دو عنصر غذایی با علائم کمبود یـا سمیت مشابه، شناسایی عدم تعادل عناصر غذایی در فقدان علائم ظاهري که قابل رفع با یک عنصر غذایی نیستند مفید است. اگر زمان و روش نمونه برداري، آماده سازي نمونه ها و همچنین تجزیه برگ ها به درستی انجام شود. اطمینان از تجزیه شیمیایی، تفسیر داده ها، توصیه کودی و تنظیم برنامه کود دهی، درست و منطقی خواهد بود.
کیا سم کارخانه تولید کود کشاورزی | کود کشاورزی ، سم کشاورزی

