بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌ دار؛ علائم، چرخه بیماری و روش‌های کنترل

بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌ دار یکی از مهم‌ترین بیماری‌های قارچی باغ‌ها در مناطق مختلف جهان است که می‌تواند به برگ، میوه، جوانه و سرشاخه درختان خسارت وارد کند. عامل این بیماری قارچ Wilsonomyces carpophilus است که در گذشته با نام‌های دیگری مانند Stigmina carpophila نیز شناخته می‌شد. این بیماری به دلیل ایجاد سوراخ‌های مشخص روی برگ‌ها، کاهش سطح فتوسنتز، ضعف درخت و افت کیفیت محصول اهمیت زیادی دارد.

عامل بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار چیست؟

عامل بیماری لکه غربالی، قارچ Wilsonomyces carpophilus است. این قارچ دامنه میزبانی گسترده‌ای دارد و بیشتر درختان میوه هسته‌دار را آلوده می‌کند.

مهم‌ترین میزبان‌ها

• زردآلو
• هلو
• شلیل
• بادام
• آلبالو
• گیلاس
• گوجه

علائم بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار

علائم روی برگ

مهم‌ترین نشانه بیماری، ایجاد حالت غربالی روی برگ‌ها است.

ابتدا لکه‌های کوچک گرد به رنگ قرمز یا ارغوانی روی برگ ظاهر می‌شوند. سپس مرکز لکه خشک شده و با جدا شدن بافت مرده، سوراخ‌هایی روی برگ ایجاد می‌شود. اطراف این سوراخ‌ها معمولاً حالت چوب‌پنبه‌ای پیدا می‌کند.

در شدت بالای بیماری، برگ‌ها زرد شده و می‌ریزند که باعث کاهش رشد درخت می‌شود.

علائم بیماری روی میوه

علائم بیماری روی میوه بسته به نوع درخت متفاوت است:

• در زردآلو: لکه‌ها و برجستگی‌های ارغوانی تا قهوه‌ای ایجاد می‌شود.
• در گیلاس: ممکن است خشک شدن گوشت میوه تا نزدیکی هسته رخ دهد.
• در هلو: لکه‌های قهوه‌ای و ریزش میوه مشاهده می‌شود.
• در گوجه سبز: گاهی صمغ بدون لکه مشخص دیده می‌شود.

چرخه بیماری لکه غربالی

قارچ عامل بیماری در زمستان به شکل های زیر باقی می ماند:

• میسلیوم در شاخه‌ها
• کنیدیوم در جوانه‌ها

با شروع شرایط مرطوب، اسپورهای قارچ فعال شده و توسط باران و آب منتقل می‌شوند. رطوبت مهم‌ترین عامل در گسترش بیماری است. برای ایجاد آلودگی در سرشاخه‌ها، مرطوب ماندن اندام گیاهی حدود ۲۴ ساعت ضروری است.

روش‌های کنترل بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار

کنترل زراعی

برای کاهش بیماریراهکارهای زیر توصیه می شود:

• استفاده از نهال سالم
• جلوگیری از آبیاری بارانی
• انتخاب ارقام مقاوم
• ضدعفونی ابزار هرس

کنترل مکانیکی

یکی از مهم‌ترین اقدامات:

• حذف شاخه‌های آلوده
• حذف میوه‌های آلوده
• جمع‌آوری بقایای گیاهی
• هرس بخش‌های آلوده

کنترل شیمیایی

بهترین زمان مبارزه شیمیایی:

مرحله اول:

پس از ریزش برگ‌ها در پاییز

مرحله دوم:

قبل از تورم جوانه‌های گل در بهار

قارچ‌کش‌های توصیه‌شده شامل ترکیبات مسی و کاپتان هستند.

جمع‌بندی

بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار یک بیماری مهم قارچی است که در صورت مدیریت نکردن می‌تواند باعث کاهش عملکرد و افت کیفیت محصول شود. بهترین روش کنترل، استفاده همزمان از بهداشت باغ، حذف منابع آلودگی، مدیریت رطوبت و سمپاشی اصولی است.

سوالات متداول درباره بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار

۱. بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار چیست؟

بیماری لکه غربالی یک بیماری قارچی است که توسط قارچ Wilsonomyces carpophilus ایجاد می‌شود و باعث ایجاد لکه و سوراخ روی برگ، آلودگی میوه و آسیب به جوانه‌ها و سرشاخه‌ها می‌شود.

۲. مهم‌ترین علائم بیماری لکه غربالی چیست؟

مهم‌ترین نشانه بیماری، ایجاد لکه‌های کوچک روی برگ و خشک شدن مرکز آن‌هاست که در نهایت باعث جدا شدن بافت و ایجاد سوراخ‌هایی شبیه غربال می‌شود.

۳. بیماری لکه غربالی بیشتر به کدام درختان خسارت می‌زند؟

این بیماری بیشتر در درختان میوه هسته‌دار مانند زردآلو، هلو، شلیل، بادام، آلبالو، گیلاس و گوجه مشاهده می‌شود.

۴. بهترین زمان کنترل بیماری لکه غربالی چه زمانی است؟

مهم‌ترین زمان‌های مبارزه، پس از ریزش برگ‌ها در پاییز و قبل از تورم جوانه‌های گل در بهار است.

۵. چگونه می‌توان بیماری لکه غربالی را کنترل کرد؟

کنترل بیماری با ترکیبی از روش‌ها انجام می‌شود؛ شامل استفاده از نهال سالم، حذف شاخه‌های آلوده، ضدعفونی ابزار هرس، مدیریت رطوبت باغ و استفاده صحیح از قارچ‌کش‌های توصیه‌شده