کنار میوه گرمسیری

کنار یکی از میوه ­های گرمسیری حساس نسبت به سرما است. اما نسبت به کم آبی و کیفیت پایین آب و خاک مقاوم است. در ایران تیپ­ های مختلفی از کنار وجود دارد که با توجه به شکل میوه نام گذاری محلی شده و با عناوین سیبی، تخم مرغی و دوکی و … شناخته می­شود. در چند سال اخیر ارقام مختلفی از کنار هندی با نام ­های پیشین، هرمز، خاورن، جاسک 1، آنامیس، هنگام و کهن معرفی شده­ اند.

مصارف کنار

1. تازه خوری میوه در گونه mauitiana
2. مصرف برگ در همه گونه­ ها به عنوان علوفه
3. مصرف برگ برای تهیه شامپو (سدر تهیه شده از برگ­های گونه Z.spina-christi
4. استفاده از ساقه به دلیل دارا بودن کیفیت مناسب برای ساخت ابزار­های کشاورزی
5. استفاده از چوب به عنوان یک الوار باارزش
6. چوب کنار زغال خوبی تولید می­کند
7. از شاخه­ های کنار جهت حصار کشی می­توان استفاده کرد
8. استفاده از میوه به صورت خشک، کنسرو، ترشی، مربا، شربت یا آب میوه و روغن کنار

چهار گونه معروف کنار در ایران

کنار بر اساس نوع گونه قابلیت رشد در اقلیم­ های مختلف را دارد.

1. کنار چینی(عناب): درخت خزان دار، رشد، گلدهی و رسیدن میوه کم و بیش وابسته به دما بوده و پرورش آن در مناطق معتدله و خشک رواج دارد.
2. کنار هندی(پیوندی) : درخت همیشه سبز است و در تمام سال بویژه بهار و تابستان رشد می­کند. سرعت رشد زیاد و نیاز به هرس سالانه دارد.
3. کنار وحشی(محلی سدر): درختی خزاندار و همیشه سبز است. سرعت رشد آن در نواحی گرمسیر و نیمه گرمسیر زیاد است و بهترین پایه برای تولید نهال پیوندی کنار هندی است.
4. کنار رملیک

تولید نهال پیوندی کنار هندی

1. قرار دادن میوه در کیسه پلاستیکی ضخیم و قرار دادن در معرض آفتاب برای له شدن گوشت میوه به مدت 10 تا 15 روز
2. شسشوی کامل میوه ­ها و حذف گوشت
3. چینه سرمایی بذرها در دمای 5-4 درجه سانتی­گراد در شن مرطوب به مدت 2 تا 3 هفته
4. کشت بذر­های چینه سرمایی شده
5. انتقال دانهال ­ها بعد از 3 تا 6 ماه به گلدان یا زمین اصلی
6. در نواحی جنوبی امکان پیوند دانهال­ ها در مرداد و شهریور وجود دارد.
7. پیوند دانهال ­ها با پیوندک کنار هندی به روش سپری در ارتفاع 30 سانتی از سطح خاک
8. قطع سر پایه بعد از پیوند جهت جوش خوردن و رشد سریعتر پیوندک

کاشت نهال در زمین اصلی

1. بهترین زمان کاشت در پاییز و اواخر زمستان
2. اعمال فاصله 6 در 6 متر با توجه به رشد گسترده و گاهی خزنده ارقام کنار
3. حفر گودال با عمق و قطر 100 سانتی­متر
4. مخلوط کردن خاک گودال با 10 تا 15 کیلوگرم کود حیوانی پوسیده و مقادیر مشخص از کودهای فسفره و پتاسه
5. آبیاری گودال جهت نشست خاک
6. کشت نهال
7. فشردن خاک پای نهال
8. بلافاصله آبیاری پس از کاشت

تربیت و هرس نهال کنار هندی

1. رشد یکطرفه نهال پیوندی در سال اول به دلیل غالبیت انتهایی پیوندک
2. لزوم تربیت و هرس جهت ایجاد ساختار رشدی متقارن
3. انجام هرس در بازه زمانی اسفند تا اردیبهشت
4. ایجاد 3 تا 5 شاخه اصلی روی تنه اصلی درخت به عنوان مبنای رشد نهایی درخت
5. استفاده از چسب باغبانی در محل­های برش
6. بریدن همه شاخه­ های فرعی بدون ایجاد ناخنک
7. هرس منظم پاجوش ­ها در تمام سال و جلوگیری از رشد و غالب شدن آنها بر پیوندک
8. هرس شاخه­ های خشک، شکسته، در هم رفته و انشعابات ضعیف