کیا سم کارخانه تولید کود کشاورزی | کود کشاورزی ، سم کشاورزی
نویسنده: مرجان سعیدی نژاد 
مدیریت آفات پسته در تمام مراحل تولید اهمیت دارد، اما دوره نزدیک به برداشت و هفتههای پس از آن از حساسترین زمانها برای تصمیمگیری باغدار است. در این دوره، باغدار باید همزمان دو هدف مهم را دنبال کند: حفظ کیفیت و سلامت محصول جاری و حفظ توان تولیدی درخت برای سال آینده.
ادامه فعالیت آفاتی مانند پسیل، سنهای پسته و شپشه پوستخوار میتواند باعث کاهش کیفیت محصول، آسیب به مغز و کاهش بازارپسندی پسته شود. از سوی دیگر، تغذیه شدید برخی آفات مکنده در اواخر فصل ممکن است موجب ضعف درخت و ریزش زودهنگام برگها شود و ذخیرهسازی مواد غذایی برای فصل آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
در کنار این موارد، نزدیک شدن به زمان برداشت اهمیت دوره کارنس (PHI) و مدیریت باقیمانده آفتکشها را افزایش میدهد. بنابراین، مدیریت آفات پسته در این مرحله نباید تنها بر سمپاشی متکی باشد؛ بلکه باید بر پایه پایش، تشخیص صحیح، رعایت آستانه اقتصادی، مدیریت بهداشت باغ، حفظ دشمنان طبیعی و استفاده هدفمند از روشهای کنترلی انجام شود.
چرا مدیریت آفات پسته در آستانه برداشت اهمیت دارد؟
در هفتههای پایانی فصل، هرگونه تصمیم برای کنترل آفات باید با توجه همزمان به وضعیت محصول، سلامت درخت و فاصله تا برداشت انجام شود.
حفظ کیفیت و بازارپسندی پسته
برخی آفات در اواخر فصل مستقیماً به میوه و مغز پسته آسیب میزنند. تغذیه آفات میتواند باعث ایجاد لکه، تغییر رنگ، آسیب به مغز و کاهش کیفیت ظاهری محصول شود.
این موضوع برای پسته صادراتی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا علاوه بر کیفیت ظاهری، محصول باید الزامات مربوط به باقیمانده آفتکشها و حداکثر حد مجاز باقیمانده (MRL) را نیز رعایت کند.
حفظ برگهای درخت تا زمان خزان طبیعی
برگهای سالم، محل اصلی فتوسنتز و تولید مواد غذایی برای درخت هستند. حفظ آنها تا زمان خزان طبیعی به درخت کمک میکند ذخایر مورد نیاز خود را برای دوره خواب و شروع رشد در فصل بعد تأمین کند.
به همین دلیل، در مدیریت آفات پسته نباید فقط به حفظ محصول امسال توجه کرد؛ بلکه جلوگیری از خسارت شدید به برگها و کاهش توان تولیدی درخت برای سال آینده نیز اهمیت دارد.
مدیریت پسیل پسته در آستانه برداشت
پسیل پسته یکی از مهمترین آفات باغهای پسته است و در صورت مساعد بودن شرایط محیطی میتواند تا اواخر فصل فعال باقی بماند.
تغذیه این آفت از شیره گیاهی میتواند باعث کاهش توان فتوسنتزی برگها و در شرایط آلودگی شدید، ضعف درخت و ریزش زودهنگام برگ شود.
بنابراین در باغهایی که جمعیت پسیل پایین است و درخت شرایط مناسبی دارد، الزاماً نیازی به مداخله شیمیایی وجود ندارد. اما در صورت افزایش جمعیت و عبور از سطح قابل تحمل، باید بر اساس پایش و شرایط باغ تصمیمگیری شود.
عسلک پسیل و پیامدهای آن
پسیل با تغذیه از شیره گیاهی، عسلک تولید میکند. تجمع عسلک روی سطح برگ میتواند باعث آلودگی سطح برگ و کاهش کیفیت شرایط فتوسنتزی شود.
در این شرایط، مدیریت آفت باید بهصورت هدفمند انجام شود تا ضمن کاهش جمعیت آفت، از آسیب غیرضروری به درخت و موجودات مفید جلوگیری شود.
دوره کارنس در مدیریت آفات پسته چیست؟
یکی از مهمترین نکات در مدیریت آفات پسته نزدیک برداشت، توجه به دوره کارنس یا PHI (Pre-Harvest Interval) است.
دوره کارنس به حداقل فاصله زمانی بین آخرین مصرف یک آفتکش و برداشت محصول گفته میشود. رعایت این فاصله برای کاهش احتمال باقیماندن آفتکش در محصول و تطابق آن با حدود مجاز تعیینشده اهمیت دارد.
در هفتههای نزدیک برداشت:
- برچسب و دوره کارنس آفتکش باید بررسی شود.
- نباید صرفاً به اثر سریع یک ترکیب توجه کرد.
- استفاده از ترکیباتی که دوره کارنس آنها با زمان باقیمانده تا برداشت سازگار نیست، میتواند مشکلساز باشد.
- مقدار مصرف باید دقیقاً مطابق دستورالعمل محصول باشد.
- تصمیم برای مبارزه باید بر اساس شدت آلودگی و ضرورت واقعی کنترل گرفته شود.
آیا پس از برداشت، باقیمانده سموم از بین میرود؟
کاهش باقیمانده آفتکشها به عوامل مختلفی مانند نوع ماده مؤثره، مقدار مصرف، شرایط محیطی، ویژگی محصول و مدت زمان سپریشده از کاربرد بستگی دارد.
بنابراین نمیتوان فرض کرد که برداشت محصول و نگهداری آن پس از برداشت، بهتنهایی مشکل باقیمانده آفتکش را برطرف میکند.
بهترین راهکار، برنامهریزی صحیح پیش از سمپاشی و رعایت کامل دوره کارنس است.
مدیریت سنهای پسته
سنهای پسته از آفات مهم و خسارتزای باغهای پسته هستند و میتوانند در مراحل مختلف رشد میوه خسارت ایجاد کنند.
در مراحل ابتدایی رشد، تغذیه سنها ممکن است باعث آسیب و ریزش میوه شود. در مراحل بعدی نیز تغذیه آفت میتواند به مغز آسیب وارد کرده و زمینه بروز عارضه ماسو را فراهم کند.
در نتیجه، مدیریت آفات پسته باید سنها را نیز در برنامه پایش و تصمیمگیری قرار دهد.
تشخیص خسارت سن از مشکلات تغذیهای
سیاه شدن بخشی از میوه پسته همیشه به معنای وجود سن نیست و تشخیص باید با بررسی دقیق علائم انجام شود.
در خسارت سن، معمولاً آثار تغذیه و محل نیش آفت قابل مشاهده است و ممکن است ترشحات و تغییر رنگ بافت در محل آسیب دیده شود.
در مقابل، اختلالات تغذیهای مانند کمبود کلسیم میتوانند الگوی متفاوتی از علائم ایجاد کنند.
بنابراین برای تشخیص دقیق باید مواردی مانند:
- زمان مشاهده علائم
- محل ایجاد آسیب
- شکل و بافت قسمت آسیبدیده
- وجود یا عدم وجود آفت
- وضعیت تغذیهای درخت
همگی در کنار یکدیگر بررسی شوند.
راهکارهای مدیریت سن پسته
پایش منظم
پایش درختان و حاشیه باغ، بهویژه در زمان فعالیت آفت، امکان شناسایی زودهنگام کانونهای آلودگی را فراهم میکند.
حفظ دشمنان طبیعی
برخی پارازیتوئیدها و شکارگرها میتوانند در کنترل طبیعی سنهای پسته نقش داشته باشند. استفاده غیرضروری از حشرهکشها ممکن است جمعیت این موجودات مفید را نیز کاهش دهد.
مدیریت پوشش گیاهی
پوشش گیاهی اطراف باغ میتواند در چرخه زندگی و جابهجایی سنها نقش داشته باشد. حذف ناگهانی علفهای هرز میزبان در زمان فعالیت آفت ممکن است باعث جابهجایی آنها به سمت درختان شود.
به همین دلیل، مدیریت علفهای هرز باید با توجه به زمان فعالیت آفت و شرایط باغ انجام شود.
مدیریت شپشه پوستخوار میوه پسته؛ گرانت
شپشه پوستخوار میوه پسته که در برخی مناطق با نام گرانت شناخته میشود، یکی دیگر از آفاتی است که میتواند کیفیت ظاهری و اقتصادی محصول را کاهش دهد.
این آفت چند نسل در سال دارد و شدت خسارت آن در نسلهای مختلف متفاوت است.
خسارت نسل اول
لاروهای نسل اول عمدتاً از پوست سبز میوه تغذیه میکنند و در صورت شدت آلودگی میتوانند باعث آسیب، سیاه شدن و ریزش میوه شوند.
خسارت نسلهای میانی
در نسلهای میانی، تغذیه لاروها از پوست سبز میوه میتواند موجب ایجاد لکههای تیره و کاهش کیفیت ظاهری محصول شود.
خسارت نسل آخر
نسل پایانی اهمیت اقتصادی بیشتری دارد؛ زیرا در صورت نفوذ لارو به قسمتهای داخلی میوه، احتمال آسیب به مغز افزایش پیدا میکند.
آسیب مغز میتواند باعث کاهش کیفیت محصول شود و در برخی موارد، آثار آن پس از فرآوری نیز بهطور کامل برطرف نمیشود.
چگونه شپشه پوستخوار پسته را مدیریت کنیم؟
پایش با تلههای فرمونی
تلههای فرمونی ابزار مناسبی برای ردیابی پرواز و فعالیت آفت هستند. اطلاعات حاصل از پایش میتواند به تعیین زمان مناسب برای تصمیمگیری درباره کنترل کمک کند.
رعایت بهداشت باغ
مدیریت بقایای گیاهی، میوههای آلوده و ریختهشده میتواند به کاهش برخی محلهای مناسب برای زمستانگذرانی آفت کمک کند.
مدیریت خاک در زمستان
در مناطقی که بخشی از مراحل زمستانگذران آفت در خاک یا بقایای کف باغ قرار دارد، زیرورو کردن مناسب خاک میتواند به کاهش جمعیت مراحل زمستانگذران کمک کند.
البته روش اجرای این عملیات باید با شرایط خاک، سیستم آبیاری و مدیریت کلی باغ هماهنگ باشد.
مدیریت آفات پسته پس از برداشت
پس از پایان برداشت، فرصت مناسبی برای بررسی وضعیت باغ و آمادهسازی آن برای فصل آینده ایجاد میشود.
اقدامات مهم در این مرحله عبارتاند از:
- جمعآوری میوههای ریخته و آلوده
- مدیریت بقایای گیاهی
- شناسایی کانونهای آلودگی
- کنترل اصولی علفهای هرز
- بررسی محلهای احتمالی زمستانگذرانی آفات
- مدیریت مناسب کف باغ
- برنامهریزی برای پایش فصل آینده
هدف از این اقدامات، کاهش جمعیت اولیه آفات پیش از شروع فصل جدید است.
نقش تلههای نوری در مدیریت آفات پسته
برخی حشرات به نور جذب میشوند و میتوان از تلههای نوری برای ردیابی حضور و روند جمعیت آنها استفاده کرد.
تله نوری نباید جایگزین تمام روشهای مدیریت آفات شود؛ اما میتواند بهعنوان یکی از ابزارهای پایش در برنامه مدیریت تلفیقی آفات پسته مورد استفاده قرار گیرد.
ترکیب اطلاعات حاصل از تلهها با بازدید میدانی و سایر روشهای پایش، تصمیمگیری درباره زمان و محل مداخله را دقیقتر میکند.
محصول سالم و محصول ارگانیک چه تفاوتی دارند؟
محصول سالم و محصول ارگانیک دو مفهوم یکسان نیستند.
در تولید متعارف، استفاده از آفتکشهای مجاز میتواند بخشی از برنامه مدیریت آفات باشد؛ مشروط بر اینکه مصرف آنها مطابق مقررات، برچسب، دوره کارنس و استانداردهای مربوط به MRL انجام شود.
تولید ارگانیک نیز تابع استانداردها و الزامات مشخص خود است و استفاده از بسیاری از نهادهها و آفتکشهای سنتزی در آن مجاز نیست.
بنابراین کاهش مصرف آفتکش به معنای تولید محصول ارگانیک نیست.
مدیریت تلفیقی؛ رویکرد اصولی برای کنترل آفات پسته
مدیریت تلفیقی آفات (IPM) به معنای استفاده هماهنگ از روشهای مختلف برای نگه داشتن جمعیت آفت در سطحی است که خسارت اقتصادی ایجاد نکند.
در باغ پسته این رویکرد میتواند شامل موارد زیر باشد:
1-پایش
2-تشخیص صحیح
3-تعیین آستانه مداخله
4-مدیریت زراعی و بهداشتی
5-حفظ دشمنان طبیعی
6-کنترل شیمیایی هدفمند
این روش میتواند به کاهش مصرف غیرضروری آفتکشها، کاهش هزینههای تولید و کاهش خطر ایجاد مقاومت در آفات کمک کند.
برنامه مدیریت آفات پسته از برداشت تا فصل آینده
پیش از برداشت
- پایش پسیل، سنها و سایر آفات
- بررسی شدت آلودگی
- توجه به دوره کارنس
- جلوگیری از سمپاشی غیرضروری نزدیک برداشت
هنگام برداشت
- حفظ کیفیت محصول
- رعایت اصول بهداشتی
- جلوگیری از آلودگی و آسیب فیزیکی محصول
پس از برداشت
- بررسی وضعیت جمعیت آفات
- جمعآوری میوههای آلوده و ریخته
- مدیریت بقایای گیاهی
- شناسایی کانونهای آلودگی
دوره خزان و زمستان
- مدیریت کف باغ
- کنترل مناسب علفهای هرز
- بررسی محلهای زمستانگذرانی
- برنامهریزی برای پایش فصل آینده
جمعبندی
مدیریت آفات پسته در آستانه برداشت فقط به معنای کنترل آفت برای حفظ محصول همان سال نیست. حفظ برگهای سالم، جلوگیری از کاهش کیفیت محصول، رعایت دوره کارنس و کاهش منابع زمستانگذران آفات، همگی بخشهایی از یک برنامه جامع هستند.
پسیل پسته، سنها و شپشه پوستخوار میتوانند در مراحل مختلف، سلامت درخت و کیفیت محصول را تحت تأثیر قرار دهند. با این حال، کنترل این آفات نباید تنها بر مصرف آفتکشها متکی باشد.
پایش منظم، تشخیص صحیح، مدیریت پوشش گیاهی، بهداشت باغ، حفظ دشمنان طبیعی و استفاده هدفمند از روشهای شیمیایی، پایههای اصلی مدیریت تلفیقی آفات پسته هستند.
بهویژه در هفتههای نزدیک برداشت، رعایت PHI و MRL اهمیت زیادی دارد. از طرف دیگر، اقدامات پس از برداشت و مدیریت مناسب باغ در دوره خزان و زمستان میتواند به کاهش جمعیت اولیه آفات و آمادهسازی باغ برای فصل آینده کمک کند.
باغدار موفق فقط محصول امسال را مدیریت نمیکند؛ بلکه از همین امروز برای سلامت و باردهی سال آینده نیز برنامه دارد.
