برنج یکی از مهمترین محصولات غذایی جهان است، اما تولید آن همواره با تهدید آفات، بیماریها و علفهای هرز همراه است. این عوامل میتوانند رشد گیاه را کاهش دهند، عملکرد را کم کنند و کیفیت محصول را پایین بیاورند. مدیریت صحیح و تلفیقی این مشکلات، نقش مهمی در پایداری تولید برنج دارد.
بیماری های مهم برنج
یکی از مهمترین بیماریهای برنج، بلاست برنج است که توسط قارچ *Magnaporthe oryzae* ایجاد میشود. این بیماری میتواند برگ، گره، گردن خوشه و حتی خوشه را درگیر کند. علائم آن معمولاً به صورت لکههای بیضی یا دوکیشکل با مرکز خاکستری و حاشیه قهوهای دیده میشود. شرایط خنک، رطوبت بالا و بارندگیهای مداوم، شدت بیماری را افزایش میدهد. استفاده از ارقام مقاوم، مدیریت متعادل نیتروژن و حفظ آب مناسب در مزرعه از مهمترین راهکارهای کنترل آن است.
بیماری مهم دیگر، سوختگی باکتریایی برگ است که عامل آن *Xanthomonas oryzae pv. oryzae* میباشد. این بیماری باعث زردی، خشکیدگی برگها و در مراحل اولیه حتی پژمردگی شدید گیاهچهها میشود. این بیماری در دماهای بالا، رطوبت زیاد و در شرایط مصرف بیش از حد نیتروژن شدت بیشتری پیدا میکند. استفاده از بذر و رقم مقاوم، حذف بقایای آلوده، بهبود زهکشی و کنترل علفهای هرز از اصول اصلی مدیریت آن است.
آفات مهم برنج
در میان آفات برنج، ساقهخوار برنج یکی از خسارتزاترین آفات به شمار میرود. لارو این آفت وارد ساقه شده و در مرحله رویشی باعث خشک شدن جوانه مرکزی یا *deadheart* و در مرحله خوشهدهی باعث تشکیل خوشه سفید یا *whitehead* میشود. بقایای آلوده، کاه و گیاهان خودرو میتوانند منبع بقا و گسترش آفت باشند. شخم بقایا، حذف میزبانهای هرز، غرقاب مناسب و پایش مزرعه از راهکارهای مهم کنترل این آفت هستند.
مهمترین علف های هرز برنج و روش کنترل
علفهای هرز برنج نیز رقیب جدی برنج در جذب آب، نور و مواد غذایی هستند. این گیاهان علاوه بر کاهش عملکرد، میتوانند میزبان برخی آفات و بیماریها نیز باشند. در مزارع برنج، کنترل علفهای هرز باید از ابتدای فصل رشد آغاز شود، زیرا در مراحل اولیه استقرار گیاه، رقابت آنها بسیار شدید است. مدیریت صحیح آب، وجین بهموقع، استفاده از علفکشهای مناسب و رعایت تناوب زراعی از روشهای مؤثر کنترل علفهای هرز هستند.
جمعبندی؛ بهترین روش مدیریت آفات، بیماری ها و علف های هرز برنج
برای موفقیت در کشت برنج، تنها تغذیه و آبیاری کافی نیست؛ بلکه باید بهطور همزمان با آفات، بیماریها و علفهای هرزنیز مقابله کرد. استفاده از مدیریت تلفیقی شامل ارقام مقاوم، زمان کاشت مناسب، تغذیه متعادل، حذف بقایای آلوده، کنترل علفهای هرز و مصرف هدفمند سموم، بهترین راه برای افزایش عملکرد و کاهش خسارت در مزارع برنج است.
برای آشنایی با سموم قابل استفاده برای مبارزه با آفات، بیماری و علف های هرز سایر محصولات باغی و زراعی به بخش راهنمای سموم مراجعه کنید.
جدول سموم برنج | سموم مؤثر برای کنترل آفات، بیماری ها و علف های هرز
🌾 راهنمای مبارزه با آفات، بیماریها و علفهای هرز برنج
| آفات / بیماریها / علفهای هرز | نام عمومی سم | فرمولاسیون | مقدار مصرف |
|---|---|---|---|
| کرم ساقه خوار برنج | تبوفنوزاید | SC 20% | 1 لیتر در هکتار |
| فنیتروتیون | EC 50% | 5/1 لیتر در هکتار | |
| فیپرونیل | GR 0.2% | 20 کیلوگرم در هکتار | |
| شب پره تک نقطهای برنج | فنیتروتیون | EC 50% | 5/1 لیتر در هکتار |
| کرم سبز برگخوار برنج | فنیتروتیون | EC 50% | 1 لیتر در هکتار |
| مگس خزانه برنج | تری کلرفن | SP 80% | 1 تا 2 کیلوگرم در هکتار |
| بلاست برنج | ایزوپروتیولان | EC 40% | 25/1 لیتر در هکتار |
| تری سیکلازول | WP 75% | 5/0 کیلوگرم در هکتار | |
| تری فلوکسی استروبین + تبوکونازول | SC 37.5% | 320 میلیلیتر در هکتار | |
| تیفلوزامید | SC 24% | 300 میلیلیتر در هکتار | |
| سوختگی غلاف برگ برنج (شیت بلایت) | ایپرودیون + کاربندازیم | WP 52.5% | 1 کیلوگرم در هکتار |
| پروپیکونازول | EC 25% | 1 لیتر در هکتار به صورت محلولپاشی و در صورت آلودگی 30% از ساقههای برنج | |
| بیماری لکه قهوهای نواری برنج | کاربوکسین + تیرام | WP 75% | 2 کیلوگرم در هزار لیتر آب |
| بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه برنج | اکسید مس | WG 75% | 130 گرم برای صد کیلوگرم بذر |
| تری فلومیزول | EC 15% | 33 میلیلیتر برای ضدعفونی صد کیلوگرم بذر (منحصراً جهت کاربرد در استانهای شمالی کشور) | |
| تیوفانات متیل + تیرام | WP 80% | 300 گرم برای صد کیلوگرم بذر | |
| علفهای هرز پهن برگ، سوروف، جگن | آنیلوفوس + اتوکسی سولفورون | SC 31.5% | 3 لیتر در هکتار |
| اتوکسی سولفورون + تریافامون | WG 30% | علفهای هرز یکساله در تراکم پایین = 100 گرم در هکتار | |
| علفهای هرز چندساله در تراکم بیشتر = 150 گرم در هکتار | |||
| بنتازون | SL 48% | 3 تا 5 لیتر در هکتار | |
| بنتازون + ام ث پ آ | SL 48% | 2 تا 5/2 لیتر در هکتار | |
| بنسولفورون متیل | DF 60% | 50 تا 75 گرم در هکتار | |
| علفهای هرز یکساله | اگزادیارژیل | EC 3% | 3 تا 5/3 لیتر در هکتار |
| WG 80% | 125 تا 150 گرم در هکتار | ||
| علفهای هرز باریک برگ | اگزادیازون | EC 12% | 5/3 تا 4 لیتر در هکتار |
| تیوبنکارب | EC 50% | 5 تا 6 لیتر در هکتار | |
| علفهای هرز پهن برگ و باریک برگ و جگنها | بیسپیریباک سدیم | OF 10% | 250 میلیلیتر در هکتار |
کیا سم کارخانه تولید کود کشاورزی | کود کشاورزی ، سم کشاورزی

