
یخبندان و سرمازدگی یکی از پرهزینه ترین بالایای طبیعی اقلیمی است که تبعاتی برای تولید محصولات زراعی و باغی دارد. سرمازدگی از نظر زمان رخداد به دو نوع سرمازدگی بهاره و زمستانه تقسیم می شود. وقوع این پدیده در فصل بهار برای محصولات باغی اثرات مخرب تری دارد زیرا اکثر محصولات باغی در این فصل در مرحله حساس جوانه زنی یا گلدهی قرار دارند.
یکی از مهمترین چالش هایی که محصولات زراعی و باغی در قرن حاضر با آن رو به رو هستند، پدیده تغییر اقلیم است.در اثر تغییر اقلیم، شروع، پایان، شدت، مدت و تعداد روزهای یخبندان و سرمازدگی در طول فصل رشد تغییر کرده و احتمال این که مراحل حساس فنولوژیکی گیاه متقارن با این تغییرات شود، وجود دارد. بنابراین پیش بینی وقوع سرمازدگی برای ارائه برنامه های حفاظتی و مدیریتی اهمیت بسیاری دارد.
تفاوت سرمازدگی و یخ زدگی
در صورت وقوع سرمازدگی، گیاه صدمه می بیند، اما از بین نمی رود. اما یخ زدگی زمانی ایجاد می شود که دمای بافت های گیاه به کمتر از آستانه دمای بحرانی سرمازدگی کاهش یافته و بافت های گیاه از بین می روند.
علائم سرمازدگی در درختان میوه
- قهوه ای شدن سرشاخه ها
- قهوه ای و سپس سیاه شدن کامل گل
- سیاه شدن دم میوه
- برنزی شدن رنگ برگ ها
- در صورت سرمای شدید ایجاد شکاف در تنه یا خشکیدگی آن
حفاظت از محصولات زراعی و باغی در برابر سرمازدگی به دو روش انجام می شود:
روش حفاظت غیرفعال(بلندمدت): شامل روش های پيشگيرانه بلندمدت با هدف پیشگری از خسارت است، به طوریکه معمولاً قبل از ورود سرما انجام می گیرند.
روش حفاظت فعال(کوتاه مدت): شامل روش های کوتاه مدتي است که هم زمان یا کمی قبل از بروز سرمازدگی اجرا می شوند.
روش های حفاظت کوتاه مدت
1-سوخت جامد
این نوع سوخت ها بیشتر در گرم کردن با غ ها کاربرد دارند. هوای گرم به بالا متصاعد می شود و این هوای در حال صعود توسط شاخ و برگ درخت شکسته و پخش شده و در تعدیل هوای داخل حجم درخت مؤثر است. این نوع سوخت ها نیازی به سوخت گیری مجدد ندارند. اما نمی توان آ نها را پس از روشن کردن خاموش یا میزان حرارت آن ها را تنظیم کرد.

2-بخاری
استفاده از بخاری برای مقابله با سرما زدگی به دلیل هزینه بر بودن به عنوان یک روش تکمیلی در هنگام سرمازدگی های شدید و برای محصولات گران قیمت استفاده می شود. بخاری ها باید داخل ردیف های درختان میوه قرار گیرند. توزیع بخار ی ها باید یکنواخت باشد اما در حاشیه باغات به ویژه در حاشیه بادگیر و نقاط پست تعداد بخاری ها باید بیشتر باشد.

3-آبیاری
قابلیت هدایت حرارتی و مقدار گرمای خاک به میزان زیادی تحت تأثیر مقدار آب خاک قرار می گیرد. این نکته را در نظر داشته باشید که نیاز به اشباع شدن خاک نیست. در عمق های بیشتر از 30 سانتی متر تغییرات دما قابل ملاحظه نیست.
4- استفاده از ضد تنش ها مثل کود های آمینو اسید
اسید های آمینه از طریق تنظیم اسمزی و حفظ تعادل آب، افزایش تولید آنتی اکسیدان ها، تقویت دیواره سلولی، تثبیت پروتئین ها و آنزیم ها و تحریک تولید متابولیت های دفاعی موجب کاهش اثرات ناشی از تنش سرمازدگی می شوند.میزان مصرف کودهای اسیدآمینه بسته به نوع محصول، مرحله رشد و شرایط محیطی متفاوت است.
کیامین(آمینو اسید پودری)
ویژگی های محصول:
1-افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش های محیطی
2-تقویت سیستم ایمنی گیاه
3-افزایش میزان پروتئین در میوه و دانه
4-کاهش تنش های ناشی از انتقال نشاء

میزان مصرف برای محصولات باغی 1 تا 1/5 کیلوگرم در هزار لیتر آب برای محلول پاشی است. در صورت استفاده همراه با آبیاری 3 تا 5 کیلوگرم در هکتار توصیه می شود.