
گوجهفرنگی (Lycopersicon esculentum) یکی از مهمترین محصولات سبزی و صیفی در جهان است و به خانواده بادمجانیان تعلق دارد. از دیدگاه گیاهشناسی، گوجهفرنگی یک میوه محسوب میشود، اما به دلیل مصرف رایج آن همراه با سبزیها در سالاد، در طبقهبندیهای جدید به گروه سبزیها تعلق داده شده است.
خواستگاه اصلی گوجهفرنگی قاره آمریکا، به ویژه مناطق مکزیک و پرو، عنوان شده است، جایی که این گیاه به صورت وحشی و خودرو رشد میکرده است. پس از آن، گوجهفرنگی به ایتالیا برده شد و ارزش غذایی آن در این کشور مورد توجه قرار گرفت. نوآوری در تهیه کنسرو گوجهفرنگی در سال ۱۸۴۷ باعث افزایش کشت و مصرف آن در سطح وسیع شد.
سهم تولید گوجه فرنگی در مناطق مختلف
مهمترین آفات و بیماریهای گوجه فرنگی
راز گوجه فرنگی های سالم و پر بار مدیریت صحیح آفات، بیماریها و علفهای هرز است. از جمله مهمترین آفات گوجهفرنگی میتوان به کرم میوه، شپشکها، شتهها و سفیدبالکها اشاره کرد که با تغذیه از برگ، ساقه و میوه، رشد گیاه را کاهش داده و عملکرد محصول را کم میکنند. استفاده از روشهای تلفیقی کنترل، شامل کنترل بیولوژیک، رعایت بهداشت مزرعه و کاربرد هدفمند سموم، بهترین راهکار مقابله با این آفات است.
بیماریهای قارچی، باکتریایی و ویروسی مانند سفیدک پودری، بوتهمیری، پوسیدگی ریشه و ویروس موزاییک گوجه، تهدیدی جدی برای محصول هستند. پیشگیری با استفاده از بذور سالم، رعایت تناوب زراعی، تهویه مناسب و سمپاشی اصولی، تاثیر بسزایی در کاهش خسارت دارد.
علاوه بر این، علفهای هرز با رقابت برای آب، مواد مغذی و نور خورشید میتوانند عملکرد گوجهفرنگی را کاهش دهند. مدیریت صحیح شامل وجین دستی، مالچپاشی، کنترل مکانیکی و کاربرد علفکشهای مجاز است.
در نهایت، موفقیت در تولید گوجهفرنگی سالم و پرمحصول، نیازمند مدیریت یکپارچه آفات، بیماریها و علفهای هرز است. ترکیب روشهای پیشگیری، کنترل بیولوژیک و شیمیایی، بهترین راهکار برای حفاظت از محصول و افزایش کیفیت آن محسوب میشود.
آفت، بیماری، علف های هرز | سم مصرفی (نام تجاری، نام عمومی) | مقدار و زمان مصرف |
---|---|---|
کرم میوه خوار | تاکومی-فلوبن دیامید | 0/2 در هزار |
کرم طوقه بر | پیلارکلوترین-کلوتیانیدین+لامبداسای هالوترین | 100 کرم در هکتار |
بید | تاکومی-فلوبن دیامید | 250 گرم در هکتار |
سفید بالک(مزرعه) | نیکونیم- آزادیراختین | 4 در هزار |
سفید بالک(گلخانه) | مونتو- اسپیروتترامات | 0/75 در هزار |
لکه موجی با عامل آلترناریا | سیگنوم-بوسکالید+ پیراکلواستروبین | 0/5 کیلوگرم در هکتار |
پژمردگی فوزاریومی(گلخانه) | پارس باسیل- باسیلوس ونزنسیس | در سه مرحله با دزهای 5 و 4 لیتر در هکتار |
سفیدک پودری(مزرعه) | فلینت- تری فلوکسی استروبین | 250 گرم در هکتار |
سفیدک کرکی | بردوفیکس- بردو مایع | 5 در هزار |
بوته میری (گلخانه) فوزاریوم، رایزکتونیا و فایتوفترا | تریانوم پی- تریکودرما هارزیانوم T22 | 30 تا 40 گرم در هزار به صورت تیمار بذر و مراحل انتقال نشاء و پس از نشاء کاری |
بوته میری(گلخانه) پیتیوم | هاکی ایکس ال- فلودیوکسانیل+ مفنوکسام | 250 میلی لیتر برای صد کیلوگرم بذر یا محلول پاشی 2/5 در هزار |
نکروز ساقه | سوئیچ- سیپرودینیل + فلودیوکسونیل | 1 در هزار |
علف هرز باریک برگ | فوزیلید فورت- فلوآزیفوپ پی بوتیل | 1 لیتر در هکتار در مناطق چنوبی 1/5 لیتر در هکتار |
برای استفاده مؤثر و ایمن از سموم گوجهفرنگی، لازم است با مراحل کاشت، داشت و برداشت این محصول بهطور کامل آشنا باشیم.